หลวงพ่อทัตตชีโว

✍️”รู้สิ่งใดไม่สู้รู้วิชา รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี” . เมื่อเราได้ร่ำเรียนวิชาจากครูบาอาจารย์แล้ว ควรหมั่นจดจำไว้ อย่าละเลย หลงลืม หมั่นพิจารณาอยู่เสมอ จึงจะมีความรู้แตกฉาน นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการดำเนินชีวิต หรือแม้กระทั่งรักษาชีวิตของตนได้ ดังคำของกวีสุนทรภู่ที่กล่าวว่า . “รู้สิ่งใดไม่สู้รู้วิชา รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี” . การรักษาตัวรอดในความหมายของนักปราชญ์หรือบัณฑิตนั้น หมายถึง รอดพ้นจากภัยพาล หรือความชั่วร้ายทั้งหลาย มิใช่ในความหมายของการหนีเอาตัวรอดแล้วทิ้งให้ผู้อื่นลำบาก ซึ่งเป็นวิสัยของผู้มีจิตใจคับแคบ . จากหนังสือนิทานชาดก เล่มที่ ๒ (เผด็จ ทตฺตชีโว) โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือนิทานชาดก เล่มที่ ๒ (เผด็จ ทตฺตชีโว)

อยากจะฝากกับคุณพ่อคุณแม่ที่ยังมีลูกตัวน้อย ๆ อยู่ที่บ้านที่ยังไม่เข้าโรงเรียน ก็ขอให้ฝึกให้เขาทำความสะอาดให้เป็น ไม่ต้องไปรอว่าต้องเข้าโรงเรียนเสียก่อน เอาว่าเแม้ยังพูดไม่ได้ แต่เริ่มเดินได้ก็สอนเลย อย่าคิดว่ายังพูดไม่ได้ แล้วจะไปสอนกันได้อย่างไร ห้ามคิดอย่างนั้นเด็ดขาด ถ้าคิดอย่างนั้น เท่ากับดูถูกภูมิปัญญาของลูกหลาน ดูถูกว่าลูกเรานี่มันไม่มีบุญ ฟังสักนิดหนึ่ง ฟังหลวงปู่ชาท่านว่า “คนเราพูดภาษาสุนัขไม่ได้ แต่ก็สอนสุนัขได้” พวกเราเองก็เหมือนกัน ใครที่บ้านเลี้ยงสุนัขก็คงจะเคยฝึกลูกสุนัขมาด้วยกันทั้งนั้น แล้วลูกสุนัขที่ฝึกมาตั้งแต่เล็ก มันจะทำตามที่เจ้าของสั่งง่าย จะกลายเป็นสุนัขแสนรู้ได้อย่างรวดเร็ว แล้วตลอดชีวิตเจ้าสุนัขตัวนั้นมันก็พูดไม่ได้ เพราะฉะนั้น ไม่ต้องรอให้ลูกหลานของเราพูดได้ แล้วค่อยไปสอน ยังพูดไม่ได้ก็สอนได้ เพราะอย่างไรลูกหลานของเราไอคิวสติปัญญาเหนือกว่าลูกสุนัขอยู่แล้ว ลูกหลานเล่นตุ๊กตุ่นตุ๊กตาแล้ววางทิ้งเกลื่อน ก็รีบสอนเขา ให้เอาเก็บกลับไปไว้ที่เดิมของมัน เขาทำได้ ถึงเด็กฟังไม่รู้เรื่องก็ไม่เป็นไร หยิบใส่มือแล้วจูงพาไปไว้ที่เก็บ ไม่เกิน ๓ วัน ๕ วัน เดี๋ยวเด็กก็ทำได้ พูดไม่ได้เด็กก็ทำได้ แล้วเด็กจะภูมิใจเสียอีก ก็ลูกสุนัขพูดไม่ได้ตลอดชีวิต เรายังฝึกได้เลย ลูกคนไอคิวเหนือกว่าลูกสุนัขมากนัก เราทำได้ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

✍️”คนที่ชอบคิดถึงความตายบ่อยๆ จะเป็นอย่างไรบ้าง❓” . การนึกถึงความตายบ่อยๆ ก็มี ๒ กรณี กรณีที่ ๑ นึกไม่เป็น นึกว่าไม่ช้าก็ตาย เลยไม่อยากทำอะไร อยู่ไปวันๆ นอนรอความตายอยู่เฉยๆ ไม่อยากทำความดี . กรณีที่ ๒ นึกว่าอย่างไรเสียก็ต้องตาย เพราะฉะนั้นก่อนตายจะต้องใช้ชีวิต ใช้ร่างกายของเรานี้ให้คุ้มค่า จึงทุ่มชีวิตจิตใจทำความดี ให้มีความดีติดตัวไปมากๆ . ทำดีก็ตาย ทำชั่วก็ตาย ขี้เกียจก็ตาย ขยันก็ตาย ฉลาดก็ตาย โง่ก็ตาย เศรษฐีก็ตาย ขอทานก็ตาย ทุกคนต้องตายหมด แต่ความตายไม่ใช่เป้าหมายสุดท้ายของชีวิต . ทุกชีวิตเกิดมามีเป้าหมายเพื่อสร้างความดีสร้างบารมี เพราะฉะนั้นเมื่อยังไม่หมดกิเลสก็ควรทำดีให้ยิ่งๆ ขึ้นไปจนถึงวันตาย คิดอย่างนี้และทำอย่างนี้ย่อมดีที่สุด . จากหนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดครองตน ข้อ๙ โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดครองตน ข้อ๙

✍️”ดี – ชั่วตัดสินอย่างไร❓” . ดี – ชั่วตัดสินด้วยอุปกรณ์วัด ด้วยเครื่องชั่ง เครื่องอะไรก็วัดไม่ได้ แล้วตัดสินอย่างไร ? . พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้ทรงตรัสไว้ว่า “ ทำกรรมอันใดแล้ว ไม่ต้องเดือดเนื้อร้อนใจในภายหลัง กรรมนั้นเป็นกรรมดี ส่วนการทำอะไรแล้วต้องเดือดเนื้อร้อนใจในภายหลัง กรรมนั้นเป็นกรรมชั่ว” . เพราะฉะนั้นเวลาจะทำอะไรจึงต้องคิดให้ดีว่า สิ่งใดเรื่องอะไรจะตามมาในภายหลังหรือไม่ หรืออย่างน้อยก็ขอให้คิดพิจารณาถึง ๔ เรื่องนี้คือ . ๑.อะไรที่จะตามมาส่งผลดีหรือผลเสียต่อสุขภาพของตัวเองหรือของส่วนรวม . ๒.อะไรที่จะตามมาจะกระทบต่อคนรอบข้าง สังคม หรือผิดกฎหมายหรือไม่ . ๓.อะไรที่จะตามมาจะกระทบต่อเศรษฐกิจ เสียเงินเสียทองหรือไม่ . ๔.อะไรที่จะตามมามันเพิ่มพูนกิเลสหรือว่าลดกิเลส สร้างนิสัยดีหรือว่านิสัยเสียให้กับเราหรือกับคนส่วนรวม . อย่างน้อยจะทำอะไรก็ขอให้พิจารณาถึง ๔ เรื่องนี้ให้ดี . โอวาทวันออกพรรษา มหาปวารณา 13 ตุลาคม 2562 โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

✍️” ในบรรดาอบายมุขทุกอย่าง อะไรที่ถือว่าเลวที่สุด❓” . การคบคนเพื่อนชั่วซิลูกเอ๊ย เป็นอบายมุขที่เลวที่สุด เพราะนำความฉิบหายมาให้มากกว่าอย่างอื่น เป็นต้นเหตุให้อบายมุขอย่างอื่นๆติดตามมาได้ . ลองสังเกตดูนะว่านิสัยไม่ดีต่างๆ ที่คนเรามีอยู่ในแต่ละคนนั้นได้มาจากไหน ถามว่า เรื่องกินเหล้าเมายา เที่ยวกลางคืน การพนันตลอดจนเรื่องเสียหายต่างๆ พ่อแม่ครูอาจารย์ท่านสอนท่านสนับสนุนไหม ก็ตอบว่าไม่ . ซึ่งทั้งหมดนี้ก็ได้มาจากเพื่อน ได้มาจากคนนี้นิดคนนี้หน่อย ครั้งเราติดเชื้อเลวๆ เหล่านี้มา เราก็นำความรู้ความสามารถของเราที่ร่ำเรียนมาไปใช้กับความคิดเลวๆ เราเลยยิ่งเลวกว่าเพื่อนที่ชักจูงเราเสียอีก . เพราะฉะนั้น บันไดขั้นแรกของความสำเร็จในชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า คือ การไม่คบคนพาล หรือไม่คบคนเลว “อเสวนา จ พาลานํ เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ” การไม่คบคนพาลเป็นมงคลอันอุดม นี่มงคลที่ ๑ เลยนะลูก . จากหนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดการครองตน ข้อ๕๐ อะไรเลวที่สุด โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดการครองตน ข้อ๕๐ อะไรเลวที่สุด

✍️”อย่าเตือนสวนกัน” . เวลาที่มีเพื่อนมาเตือนเรา แล้วเราก็นึกได้ว่ามีเรื่องอยากจะเตือนเพื่อนด้วยเหมือนกัน . ก็ขอฝากไว้ว่า เมื่อเพื่อนมาเตือนแล้ว เราอย่าเตือนสวนเพื่อนกลับไป เพราะจะทำให้เพื่อนคิดว่าเราเอาคืนหรือหาเรื่องกลับได้ . ให้เราเว้นจังหวะในการเตือนเพื่อนกลับ อย่างน้อยเว้นไว้สักหนึ่งหรือสองคืนก่อนก็ได้ หรือถ้าเป็นเรื่องเร่งด่วนก็เว้นไว้สักครึ่งชั่วโมงก็ยังดี แล้วค่อยเตือน . โอวาทวันออกพรรษา มหาปวารณา 13 ตุลาคม 2562 โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

“เราบวชเพื่อกำจัดทุกข์ให้ตนเอง เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง สมัครใจฝึกตัวตามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เราคุ้นกับของเล่นๆ กันมาทั้งชีวิต แต่ในวันนี้มาฝึกเอาจริง ใจมีแต่เรื่องจริง นี่คือลูกพระสัมมาสัมพุทธเจ้า” โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

“เพราะรักจึงเตือน”✍️ . เวลามีใครมาตักเตือนเรา ไม่ว่าเขาจะเตือนผิดหรือเตือนถูกก็ตาม หรือแม้เราไม่ผิดแต่เขาเข้าใจเราผิดแล้วมาเตือน ก็ขอให้เรามองลึกเข้าไปในใจของผู้เตือนว่า “ถ้าไม่รัก เขาคงไม่เตือน เพราะรัก เขาจึงเตือน” . จะเตือนเราผิดหรือเตือนเราถูก ก็ขอให้มองทะลุเข้าไปในใจว่าท่านที่เตือนนี้รักเรา เพราะฉะนั้นสิ่งแรกให้เราขอบคุณเขาก่อน แล้วจากนั้นค่อยอธิบายถึงเหตุผลที่เราทำ . เพราะถ้าเราพูดไม่ดีสวนกลับไปแล้ว ต่อไปในภายหน้าคนอื่นจะไม่กล้าเตือนเรา แม้เป็นเรื่องอันตรายคอขาดบาดตายก็ไม่กล้าเตือนเรา นี่ต้องระวังให้ดี . และถึงแม้เราอธิบายเหตุผลดีแล้วแต่เขายังไม่เข้าใจ ก็ต้องรักษาอารมณ์ให้ดี ให้ยิ้มๆ แล้ววันหลังมีโอกาสเหมาะสมค่อยอธิบาย . โอวาทวันออกพรรษา มหาปวารณา 13 ตุลาคม 2562 โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

✍️”ต้นแบบที่ดีสำคัญสำหรับลูกหลาน” . เด็กเป็นเสมือนผ้าขาวสะอาด เด็กต้องการตัวอย่างหรือต้นแบบในการคิด พูด และทำ . สิ่งที่ดีและไม่ดี ถ้าสิ่งใดสิ่งหนึ่งมาถึงก่อน เด็กจะรับสิ่งนั้นไว้เป็นแบบอย่าง . ดังนั้นถ้าเด็กได้รับสิ่งที่ดีก่อน เด็กก็จะมีต้นแบบที่ดี มีโอกาสทำความดีให้ยิ่งๆ ขึ้นไป และมีฐานกำลังความดีไว้ต่อต้านความชั่วที่เข้ามาในภายหลัง ทำให้เอาตัวรอดได้ง่าย . จากหนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดการครองเรื่อง ข้อ๑๓ โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือหลวงพ่อตอบปัญหา หมวดการครองเรื่อง ข้อ๑๓

✍️”เวลาเตือนกัน ต้องดูเวลาและอารมณ์” . โดยธรรมชาติแล้ว คนเราไม่ชอบให้ใครมาตักเตือน เพราะฉะนั้นเวลาจะเตือนกันต้องดูเวลาและอารมณ์กันด้วยนะ ก่อนจะเตือนกัน ดูคนที่เราจะเตือนด้วยว่า เขามีความพร้อมที่จะรับคำแนะนำตักเตือนจากเราไหม ไม่งั้นเดี๋ยวเกิดเรื่องไม่พอใจกัน . เพราะว่าเตือนคนตอนหิวอย่างหนึ่งเดี๋ยวได้ทะเลาะกันแน่ เตือนคนตอนง่วงเดี๋ยวได้ทะเลาะกันแน่ เตือนคนตอนกำลังป่วยเจ็บไข้อารมณ์ไม่ดีเดี๋ยวได้กระทบกระทั่งกัน . และนอกจากดูเวลาและอารมณ์ดูแล้ว แม้แต่น้ำเสียงของเราที่จะใช้เตือนก็วางให้ดีนะ ถ้าไปเผลอใช้เสียงหนักๆ กลายเป็นอบรมสั่งสอนกัน เดี๋ยวก็จะทะเลาะกันได้ . แล้วถ้าใช้น้ำเสียงหย่อนไป ก็กลายเป็นเรื่องล้อเล่นไป หรือว่าอาจจะทำให้ผู้ถูกเตือนเกิดเป็นความรู้สึกว่าจับผิดกันหรือเปล่า นี่ก็เป็นไปได้ จึงต้องใช้น้ำเสียงให้ดีในการเตือนกันด้วยนะ . นอกจากนั้นเวลาเห็นใครทำอะไร เราดูแล้วคิดว่ามันผิด แต่พอลองถามเหตุผลเขาดูแล้ว ปรากฎว่าเขาทำถูกแล้ว ก่อนจะเตือนอะไรกันจึงต้องถามหาเหตุหาผลให้ดีด้วย ไม่งั้นเตือนกันผิดแล้วจะกระทบกระทั่งกันได้เหมือนกัน . โอวาทวันออกพรรษา มหาปวารณา 13 ตุลาคม 2562 โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

✍️”ลูกบ้านไหนเกี่ยงกันทำความสะอาด ฟ้องว่าลูกบ้านนั้นไม่รักกัน” . ลูกกินข้าวแล้วเกี่ยงกันล้างจาน ถ้ามองแค่ล้างจานจะหาไม่เจอว่า ต้นเหตุคือ เกี่ยงกันทำความสะอาดไม่ว่าเรื่องอะไร เพราะของสกปรกไม่มีใครอยากจับ อยากต้องทั้งนั้นน่ะ . เกี่ยงในการทำความสะอาดถ้วยจานช้อนชาม เกี่ยงที่จะทำความสะอาดบ้านช่อง ถ้าถามว่าจะให้ไม่เกี่ยงกันจะทำอย่างไร ? . คุณพ่อคุณแม่ต้องสอนเรื่องการทำความสะอาดที่ถูกวิธีในแต่ละเรื่องน่ะ ถ้วยจานช้อนชามถ้าจะให้สะอาดต้องทำอย่างไร อะไรบ้างที่ต้องทำความสะอาด . พ่อแม่ต้องรีบสอนลูกให้ทำความสะอาดจัดระเบียบข้าวของให้เป็นให้เร็วที่สุด ลูกๆ จะได้ช่วยกัน ไม่เกี่ยงกัน เมื่อเด็กช่วยกันทำความสะอาด แล้วมันก็จะรักกันตั้งแต่เด็ก . ต้องสอนไม่ให้ดูถูกงานทำความสะอาด ไม่มองงานทำความสะอาดกวาดวัดขัดส้วมเหล่านี้ เป็นเรื่องของคนโลคลาส ไม่งั้นมันก็จะเกี่ยงกันทำความสะอาด . ถ้าไปดูถูกว่ามันสกปรก เด็กจะไม่อยากหยิบ ไม่อยากทำ เพราะฉะนั้นแต่ละคนก็เลยจะเกี่ยงกัน ทั้งบ้านจะกลายเป็นกองขยะ เป็นสวรรค์เป็นวิมานไม่ได้ . แต่ว่าถ้าพ่อแม่สอนทำความสะอาดให้เป็น แล้วมันช่วยทำความสะอาด มันจะรักกัน บ้านจะกลายเป็นสวรรค์ มันอยู่ตรงนี้ . 7 กุมภาพันธ์ 2561 โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

ข้าวปลาอาหารที่ถวายแต่ละครั้ง มันคือชีวิตพระ มันคือเรี่ยวแรงของพระ ที่จะไปศึกษาธรรมะให้ยิ่งๆ ขึ้นไป โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา

✍️”เห็นอะไรดีๆ จำมาปรับใช้” . “ลักจำ” คือ เห็นใครเขาเทศน์ดีๆ แบ่งเนื้อหาเป็นวรรคเป็นตอนถูกจังหวะ ยกเหตุยกผลอุปมาอุปไมยอย่างนั้นอย่างนี้ ฟังแล้วทำให้เกิดความซาบซึ้งใจ ก็จำเอามาทดลองทำดูบ้าง . แต่ขอให้รู้ไว้อย่างหนึ่ง คำพูดบางคำ ท่าทางบางอย่างที่คนหนึ่งทำแล้วดูดี แต่บางทีก็ไม่เหมาะกับบุคลิกของเรา ก็ต้องโยนทิ้งไป อันไหนใช้ได้ก็เอามาปรับใช้ตามความเหมาะสม ทั้งหมั่นสังเกตและฝึกฝนอบรมอย่างสม่ำเสมอ . หน้า ๑๘ หนังสือแด่นักสร้างบารมีเล่มที่ ๓ โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หน้า ๑๘ หนังสือแด่นักสร้างบารมีเล่มที่ ๓

✍️”ทำในสิ่งที่ไม่ต้องร้อนใจในภายหลัง” . “ถ้าทำสิ่งใดแล้วไม่ต้องร้อนใจในภายหลัง จงทำเถิด เพราะเป็นความดี” . “ถ้าทำสิ่งใดแล้วต้องร้อนใจในภายหลัง จงอย่าทำ เพราะเป็นความชั่ว” . ถ้าทำแล้วไม่ต้องร้อนใจ ไม่ต้องเดือดร้อนไปขึ้นโรงขึ้นศาล ไม่ต้องลำบากตรากตรำเสียผู้เสียคน ไม่ต้องไปตกนรกหมกไหม้ ทำเถอะทำเข้าไป . หน้า๑๕ จากหนังสือแม่บทการตัดสินใจ(เผด็จ ทตฺตชีโว) โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือแม่บทการตัดสินใจ(เผด็จ ทตฺตชีโว)

✍️”อยู่ที่ไหนอย่านิ่งดูดาย” . การอยู่บ้านหรืออยู่วัดก็ดี มี ๒ ลักษณะคือ ๑.อยู่แบบผู้อาศัย ๒.อยู่แบบเจ้าของ . ถ้าใครอยู่แบบผู้อาศัย เห็นอะไรสกปรกรกรุงรัง ก็จะคิดว่าช่างหัวมัน ไม่ดูไม่แล อยู่ไปวันหนี่งๆ รอเวลาจากไป ขณะที่ยังจากไปไม่ได้ก็ขอซุกหัวนอนไปพลางๆ ก่อน เมื่อไรมีโอกาส ก็จะรีบถีบจากไป การที่จะทำอะไรให้ดีขึ้นเป็นอันไม่ต้องหวัง . ถ้าวัดไหน บ้านไหน ที่ทำงานไหน มีบุคคลประเภทผู้อาศัยอย่างนี้อยู่เป็นจำนวนมาก วัดนั้น บ้านนั้น ที่ทำงานนั้น ก็มีแต่จะเสื่อมลง รอวันที่จะล่มสลาย . แต่ถ้าวัดใด บ้านใด ที่ทำงานใด มีบุคคลประเภทเป็นเจ้าของเข้ามาอยู่ มาช่วยกันดูแลบำรุงรักษาให้สะอาด ช่วยกันพัฒนาก็ย่อมเป็นความเจริญก้าวหน้าของสถานที่นั้นๆ . จากหนังสือแด่นักสร้างบารมีเล่มที่ ๓ หน้า ๔ โอวาท หลวงพ่อทัตตชีโว (คุณครูไม่เล็ก) ที่มา หนังสือแด่นักสร้างบารมีเล่มที่ ๓ หน้า ๔